پرویز تناولی

۱۱ خرداد ۱۴۰۳

پرویز تناولی از هنرستان هنرهای زیبای تهران فارغ التحصیل شد و سپس تحصیلات خود را در آکادمی هنرهای زیبای بررای میلان ادامه داد. او شخصیتی محوری در نهضت سقاخانه داشت و در مقام پیش رو مجسمه سازی نوگرای ایران و در تلاش برای ایجاد دستاوردی  میان امر مدرن و سنتی بود. او با تمرکز بر نقشمایه‌‌های سنتی و مذهبی مثل استعاره‌های زبان فارسی، اساطیر ادبی، هنرعامیانه و خوشنویسی به بهره‌وری از جنبه‌بصری و مفهومی آنها پرداخت. تناولی با بهره گیری از اشکال بصری فرهنگ ایرانی  با بیان مدرنیسم آثارش را خلق کرده که در نهایت خود بیان فولکلور را به آن افزود.

از آثار معروف وی دیوار پرسپولیس، مجسمه های برنزی، دست ها، قفل ها، قفس و هیچ ها می باشد.

تناولی در دیوارهایش الگوهای نوشتاری و نمونه های خوشنویسی در ابنیه اسلامی به کار برده است و همینطور  نقوش مجسمه های برنزی الگو برداری شده از نقش برجسته های بین النهرین و ایران باستان است و در نهایت در برگیرنده پیوند نقوش پیچیده و خطوط تصویری هستند.  دیوار‌های مزین به نقوشی انتزاعی و در هم‌تنیده با خوشنوسی فارسی و عربی، از ویژگی‌های منحصر به فرد معماری ایرانی است. بازنمود این عنصر معماری که فراخوان و یادآوری از سنت معماری ایرانی است را چه از لحاظ فرمی و چه مفهومی  در دیوارهای تناولی می‌توان بازشناخت. علاوه  بر سطوح دیوارها، آثار متعددی از تناولی به ویژه کتیبه‌ها، به‌منظور ارجاعی به سنت باستانی و اسلامی، با نقوشی از نوشتار مزین شده‌اند؛ سطوحی از کالیگرافی‌های واضح یا ناواضح با حروف فارسی، عربی یا  خطوط  شبه باستانی و خطوطی ناآشنا که تنها حالتی از نوشتار را بازنمود  می‌کردند.

مجسمه‌های هیچ  که از سال‌های دهه ۱۳۴۰ ساخته‌شدند،  برخلاف معنای هیچ‌انگارانه‌‌ی مفهوم هیچ، سعی در نفی زندگی ندارند، بلکه جایگاهی معنوی و زندگی‌بخش پیدا کرده‌اند. منحنی‌های روح‌افزای هیچ، بازآفرینی موفقیت‌آمیز عنصر اصلی کتابت ایرانی یعنی خط است. او با به کارگیری الگوهای شبه خط خلق مجسمه هیچ را آغاز کرد. تناولی جدایی از خصوصیات زیباشناسانه و نوشتاری به سراغ حجم پردازی خط رفته. هیچ های تناولی فارغ از هر نوع معناسازی و خط گرایی به سمت فیگوراتیو شدن رفته و تنها با سه حرف فارسی به پیچ و تاب در می آیند.مجسمه‌های هیچ غالبا حالتی پرسشگر دارند و اگرچه در بعضی موارد درون قفس و یا فضای بسته قرار گرفته‌اند، خود به تنهایی احساس آرامش می‌کنند در واقع  آماده‌ رهایی و فرار از قفس و نویدبخش پروازی  زیبا  هستند.

 امروز تعداد 6 اثر از دوره های مختلف هنری این هنرمند در موزه هنرهای تجسمی معاصر بانک پاسارگاد نگهداری می شود.

اخبار مرتبط